Hi K:

Giang on 61 Tun Thm V Kinh Vnh T

Nguyn Quang Thnh


Vi mt bui x chiu, mt tri ang t t ln ri chm khut sau nhng dy nh ca mt qun l xa xi ho lnh. T trn xe b߾c xung mt chng thy th vi b Canada bc mu, vi chic nn polo nht ti qun sau na trong na ngoi. Chic nn m chung quanh rch nt trng ging nh mt by chut i ginh nhau cp. Tay xch nch mang kh n ti hnh trang, i tm cng vo ca cn c Hi Qun Rch Si m B Ch Huy Giang on 61 Tun Thm ang t hu c ti .

Chng thy th bi i chnh l ti hai m߽i lm nm tr߾c y. Qun Rch Si thuc tnh Rch Gi v ch cch Rch gi, ti khng nh r cho lm hnh nh vo khong hai m߽i pht xe lam. Ngy m ti t chn ti Giang on 61 Tun Thm cng l ngy m Giang on sa son di chuyn n mt a im hot ng mi, cho nn ti ch c dim phc ci qun l nh b v hin ha c vn vn gn hai thng.

Tuy vy, ti cng hc c mt danh t m thot u nghe rt l xa l i vi nhng ng߶i mi t Si Gn ti: "Mnh n", hai ting nghe rt l d th߽ng pht xut t ca ming nhng ng߶i dn qu hin lnh cht phc Vng IV Sng Ngi. Nh, "ba nay em i mnh n", mi u ti khng hiu nhng v sau ti bit c l i mnh n l i mt mnh. Th ri vo mt bui sng ca ma Xun nm , Giang on vi m߶i chic giang tc nh (PBR) ln ߶ng di chuyn ti mt vng nm st nch vi bin gii Min, mt vng ni ting vi cy da ba ngn, mt vng c ni T Chu c hang Thch еng, mt vng m Mc Cu ng߶i Qung ng c cng m mang thnh mt th trn to v cai qun vo u th k th m߶i tm. Khi ng cht i c dn chng chn ct y v gi l lng Mc Cu.

Tha qu v c gi ti mun ni ti qun l H Tin, va y cng l mt qun thuc tnh Rch Gi. H Tin l ca ng vo kinh Vnh T qua sng Giang Thnh, m Giang on 61 Tun Thm c Lc lng Уc nhim 212 trao cho gnh nng trn con kinh ny, l ngn cn ߶ng giao lin ca ch hng m xm nhp ng߶i v v kh t Min bng qua kinh Vnh T vo ni Di Chu Яc.

Ti y ti xin s lc tiu s ca con kinh Vnh T, v tm mc v cng quan trng ca n i vi qun chng Hi Qun ni chung, vi Lc lng Уc nhim 212 ni ring v nht l i vi Giang on 61 Tun Thm trong nhng 1972 v 73. Nhng rt tic n khng c ghi vo s xanh nh ging sng Thch Hn Qung Tr m Thy Qun Lc Chin mt ln lm khip va qun th trn ging sng . Ch v n khng xy ra mt trn nh ln no trong sut hai m߽i nm chin tranh khi la trn qu h߽ng, cho nn t my ng߶i c bit cng nh cha bao gi c nghe n tn tui ca kinh Vnh T. Nhng nu em gom li hng chc nhng trn nh nh m Hi Qun chn xc gic dc hai bn b kinh, thi ng l con Kinh Vnh T phi c ng߶i dn c n߾c nghe n v bit c n nm khc no trn mt a cong cong hnh ch S.

Kinh Vnh T l mt con kinh do Thoi Ngc Hu ng ra trong nom v n c dn chng o rng r nm nm tri t nm 1819 n nm 1824, gn mt trn ngn dn phu t cc trn Vnh Thanh, Sa c, Uy Vin v c dn Min cng gp cng trong vic o kinh ny. Lc mi o, kinh Vnh T su 6 mt, ngang 30 mt, chy di t sng Hu Giang pha Chu Яc i ngang Tnh Bin ti sng Gianh Thnh ri ra H Tin, di c my trm, cy s. Li ch ca kinh Vnh T v cng ln lao, n l mt ߶ng giao thng rt tin li cho dn chng thi v cho ti ngy nay, n cn lm nhim v rt n߾c phn t sng Hu Giang ra Vnh Thi Lan, v n߾c ca con kinh ny ch chy mt chiu v chy rt mnh t Chu Яc ti H Tin ri ra bin. N cn lm nhim v rt quan trng na l ranh gii chia hai n߾c Vit - Min.. Thi khi kinh Vnh T hon tt, vua Minh Mng cho php ly tn v ca Thoi Ngc Hu l Chu Vnh Th T t tn cho con kinh ny, v v sau c gi tt l Vnh T. Nhng, nhng n v bn bao phen lm kinh hn bt va qun th trn ging n߾c ny, nh Giang on 58 v 59 Tun Thm, gi kinh Vnh T l kinh Vnh Bit, v n chn bit bao nhiu l xc gic, v c nhng ng߶i trai m mng hi h cng phi tr nhng gi rt t cho hai ch "Hi H" trn con kinh n߾c chy mt chiu ny.

Tr v vi Giang on 61 Tun Thm khi ti cn c Hi Qun H Tin, ti c ch nh phc v trn chic giang tc nh (PBR) 06. V tht l vui mng v ti gp li c mt thng bn thn m tr߾c ba nm khi cn qun tr߶ng Vn Kip, ti v n tng chia x cho nhau t hp n߾c cui cng trong bnh ng, vo nhng ngy tri nng chang chang ngoi bi bn, c hm thay th ming c h߶ng tanh n a ma trong c meng cm ca ti, n chia cho ti na con c kh cui cng m b gi n em cho n mt gi cch hai tun.

N, l thng By, H S c kh Nguyn Vn By. Mt thng bn thn nht ca ti trong ba thng qun tr߶ng, cho n ngy mn kha v B T Lnh Hi Qun ch ngy i hc chuyn nghip, ti v n cu mong hai thng c hc chung mt ngh v chung mt tr߶ng. Nhng iu khng bao gi ti vi hai a.

Ri vo mt bui sng p tri, n ln ߶ng i Nha Trang cn ti v tr߶ng Truyn tin Vng Tu. Gi chia tay hai thng cu chc nhau c gp mi s may mn trn b߾c ߶ng binh nghip v hn s c ngy ti ng... Tht ng vi cu "tri t vn trn". Ba nm tri ti v n mi thng mt ph߽ng tri, hm nay li gp nhau ti mt im cng chung n v, cng phc v trn mt chic giang nh nh b ch vn vn c bn ng߶i.

Ti li xin c tr v vi Giang on 61 Tun Thm. Ban ngy chng ti ngh ngi cn c, hay kim my bng mt hai bn b kinh cho tu i bi, ct dy ri ngi tn dc, nh c. Dc theo b kinh nhiu ch c nhng cy xoi t߽ng to, khi n ma tri ra y cnh nng tru x xung ti mt n߾c mm ߶ng, qun n cm. Khi mun bt c lc nu canh chua th cng khng c g l kh khn c, ch mt tri lu n MK.3 (lu n hi) qung xung n߾c bn cnh tu ri ln xung m, l c n cho c m߶i chic tu trong mt ngy.

Ngy no cng th khi tri bt u nh nhen ti l n di chng ti sa son i n m, ng vi ph hiu Giang on m chng ti mang trn ti o, mt con di ln xe cnh bn trn chic giang tc nh ang bay trn mt n߾c Chng ti c trch nhim hng m ngn cn ߶ng i ca ch t Min vt qua kinh Vnh T, chuyn qun, tip t n dc cho ng bn trn ni Di Chu Яc, m Bit еng Qun phi rt nhiu x߽ng mu bo v tng vin si ming t trn dy Tht Sn trng trng ip ip . Chng i ch c mt con ߶ng duy nht t Min sang ni Di l con ߶ng ny, cho nn c khi mt thng chng phi i ngang qua y ti ba bn ln, do gia ch v chng ti hng m trn con kinh ny ging nh chi tr tm trn bt, rnh rp nhau n ming tr ming, nay n mai thua. Nhiu m ch lt vo hng sng ca chng ti, sng ra m xc dc hai b kinh c khi ti m߶i, m߶i lm mng. C m chng phc kch tr߾c ch on tu chng ti i bi xong l chng cho n B.40, c khi mt chic b chm xung lng kinh Vnh T nhiu thng bn phi i theo con tu. Khng bit ch hc tr߶ng no, m chng c ti bn B.40 rt l chnh xc, ban m tri ti thui, t xa chng nhm tu rt t khi trt dut. C mt m chng bn chic PBR 13 hai tri n B.40 khi tu ang nm st b kinh trong mt m truy kch ch. Tri th nht chng nhm ngay trn boong tu ch ng ca thy th on, lm mt cht mt b th߽ng, tri th hai nhm ngang bn hng tu ch gip mt n߾c lm lng mt l gn bng ci nn l, chic tu chm xung lng kinh khong m߶i lm pht sau .

Trn ߶ng t cn c Hi Qun H Tin ti kinh Vnh T phi i ngang con sng Giang Thnh, y c nhiu khc cong nh ch C, hai bn b sng l rng cy, ch hay li dng nhng khc ny tn cng on tu. Chng o hm khu gia lng ch C, ch on tu chy ngang lt vo khc cong, chng c nhm my chic i gia m bn, khi chic u v chic cui bn tr li che ch cho bn, th nhiu khi khng trng ch m hai chic phi n n ca nhau lng l y hng tu. V cn mt cng rt l nguy him cho chng ti na, l c mi ma H n mc n߾c ca con kinh xung rt thp, ngi trn b nhn xung khi on tu chy ngang, trng ging nh mt on xe la ang chy d߾i vc thm, nu bn chng ng trn b ly ling xung, trng u l cng cho chng ti v chu ng b, khi sng d߾i tu bn ln n chi ghim vo b hay vt ln tri m thi...

Vo mt ngy m cho ti by gi ng hai m߽i lm nm sau, n vn cn tn ti trong k c v c l ti khng bao gi qun c.

Hm y ngy 24 thng 4 nm 1972. Mt tri khut sau rng ni, cng nh th߶ng l chng ti ti mc tiu khi mn m va bung xung, vi su PBR chng ti chia ra lm ba ton, c hai chic cp st vo nhau trong nhng lm cy bn b kinh, chic 06 ti cp chung vi chic 08. Chng ti bt u chia phin gc. Thng Dng gc ca nht cng vi thng Hong bn chic 09, cn li ba a chng ti lo ch ng. V PBR rt nh ch c mt ci hm c nht hai my truyn tin 46, pho cp cu, v n thng vi pha tr߾c l ch ngi ca x th hai cy i lin nm 5o tr߾c mi tu, nn hm ch c th mc va mt ci vng cho mt ng߶i nm, cn li ba ng߶i khc phi ng bn ngoi. Khi tri ma nh, chng ti ko tm poncho lm mi che, nu tri ma ln tt c phi chui vo hm v phi ng ngi. Ch ng ca ti hng m l ci vng ging ngang pha trn np hm my bn phi ca tu, thng Dng chn bn tri ng tr߾c l phng li v cng l ch ng ca Trung s Tt thuyn tr߷ng. Thng By thch m cng hn nn hng m l ci hm cht chi , c nhiu khi tri nng nc n phi trn mi ng c.

m hm ti b cm nn khng ng c khe, nm trn vng m n߾c mi c chy rng rng, thnh thong ti li phi ngi ln cho d th ri li nm xung. Thng By nm trong hm nhn thy th n cng thp thm ngi ln, nm xung khng chu ng. Cht, ti nghe ting n t pha trong ni vng ra:

"My v y nm tao ng bn ngoi cho, khng c m nay my b trng gi ri bnh nng, th ngy mai tu mnh thiu mt mt tay nh c Domino ".

Ti cha kp tr li, Trung s Tt thm vo:

"ng ri, sng mai v bn s nh mt bn c Domino bao n sng ".

Ti tr li:

"Cha nh cng bit ai s thua ri, thng By nh c xui lm, con b lc m߶i hai im lc no cng i theo bm st thng By, nn ln no cng vy, ng߶i ta ti ri m n cn m mt chc im ".

T pha hm n m mn gi i ra, n ng bn cnh ti v nht nh i ch, v n khng mun ti bnh m phi nm ngoi tri.

Th ri ti nh phi chu i ch cho n. Tri cng v khuya ti cng cm thy n lnh trong ng߶i, mc d nm trong phng v p mn knh mt. Ri ti ng thip i lc no khng hay. ang say sa m mng trong gic ng... Bng; mt ting n kinh hong, cht cha bn ngoi nh thc ti dy, nh ci l xo ti ngi bt ln, chic tu lao chao lc l nh gp sng ln gia bin, ci vng chong chanh, ong a nh mun qung ti xung d߾i lng tu, a tay ra ti chp c thnh tu ko gh ci vng ng li, ti nhy xung lom khom b ra ngoi, tri en nh mc ti nghe ting thng Dng pha tr߾c mi tu la ln "N bn, n bn", v tip theo l nhng lot n i lin nm m߽i ca chic 09 bn cnh bn xi x vo b kinh bn kia. Ti ct ting gi "By, By", khng thy ting n tr li, tin li ci vng ca ti m thng By nm trn hi ti, tay ti qu qung tm kim, khng thy ci vng u c. Cht! Ti dng li tay ti chm phi mt ming vi treo tng teng mt u cy, ri mt ming vi na u cy bn kia, th ra ci vng b t lm hai. Ti th r tay xung d߾i sn tu bn d߾i ci vng xem thng By c t xung khng? Cng khng thy n u ch thy i dp ca n, i dp ߽n ߾t v sn tu cng ߾t nhp, m trong m en ti khng th phn bit c mu sc ca cht n߾c, my ngn tay ti cng nhm nhp ߾t, v ti ngi thy tanh tanh mi mu. Ti bit ngay l mu ca thng By ra sau ting n kinh hong . N߾c mt ti trn ra khi b mi lc no khng hay, chy di xung i mi lm ti cm thy mn mn. Ti la ln ln: "Thng By u ri"? Hnh nh khng ai nghe c ting ti v ting sng i lin vn n rn vang nhm v h߾ng ch. Ti nh kh mc kinh phong, chay lng xng tm kim trong lc mi ng߶i vn ngi sau sng tip tc nh n. Ngay lc nu bn ch c trn ti gn tu,chc ti cng khng thm ti m c tip tc tm cho c thng By.

Nhng ri, sau mt hi tm kim khp ni trn tu, ti nh chu thua v khng th kim ra c thng By na. Ti ngi cht lng nh tng , c ly li bnh tnh xem mnh tnh hay m? Nhng ti khng m v tht s thng By bin u mt. Хu c ti quay cung in lon v ti on ra rng:"Thng By ang nm d߾i lng con kinh vnh bit".

Sng sm hm sau chng ti bt u i tm n, nhng mt ngy, ri hai ngy vn cha thy bng dng n u. Ti on khng sai n b nguyn mt tri B.40 rt vo ng߶i n, qung n xung d߾i n߾c trong khi n ang ngon gic ng trn ci vng ca ti, mt gic ng say sa n n khng bao gi thc dy na. N cht thn nhin khng mt ni lo u s st , cht tht tnh c nh li l trong mt ca khc no m ng߶i ta vn th߶ng nghu ngao ht cho ng߶i lnh chin vi ci cht lc no k bn cnh. N khng mun bn n bnh m phi nm ngoi nn n nh hy sinh c mng sng ca n cho vn cu:"Sng cht c nhau, huynh chi binh".

Nhng ti v n hnh nh tri khng cho gn nhau lu. Khi va b߾c chn vo i lnh ti gp n ri quen n trong ba thng qun tr߶ng, cn thm mt thng B T Lnh Hi Qun ch ngy i hc chuyn nghip, v chi l bn thng, v sau mi thng mt ng. Ri ba nm sau mi c gp li, v ln ny cng ch c khong ba bn thng l cng ri ti v n mi thng mt ni. Nhng ln ny ra i n khng mt li t gi, v cng khng hn ngy ti ng vi ti nh ln tr߾c c l n bit rng: "c hn cng bng khng v ngy ti ng s khng bao gi n".

Ba hm sau chng ti mi tm c xc thng By ni ln v tri dt vo b cch khong hn cy s. Chng ti a n ln b, nhn n nm m ti au qun tng khc rut, ti t hi.

"Khng bit kip tr߾c n c n nn g ti khng, m by gi n phi tr cho ti mt gi qu t nh vy?" N n ti nhng g th khng ai bit, nhng hin gi ai cng bit l ti ang n n mt mn n qu to, mt mn n m ti nht nh ph tr.

"By , tao quyt s tr mi th ny cho my".

Ti ni thm vi m n khng bit n c nghe dc khng?

Qu tht, hn mt thng sau trong mt m truy kch ch, khi ti ang ngi m sng gt trn mi tu. Tri ma r rch t chp ti cho ti khuya v cha dt, h߾ng lm cy tr߾c mt thnh thong c ting xo xc pht ra nh c ng߶i ang rnh rp quanh y, trong bng ti dy c, mt vi con om m bay ngang nh nhng nh chp tt trn khng, xa xa ting ch nhi ku inh i sut m, ting gi rt qua nhng khe l trn cnh cy bn b kinh, nghe nh nhng ting on than no nut ca thng By u y.

Bng..., tim ti nh ngng p, tc gy ti nh ng dng ln. Hnh nh ti nghe c ting x xo vng li t ang xa, nn th nghe ngng, ting x xo mi lc mt gn, ri ting chn ng߶i nn bnh bch d߾i t, mi u nghe tha tht, nhng sau rt lin tc khng t qung nh tng on, tng l ang tin ti gn, v ri ti nhn thy nhng bng en thp thong sau lm cy st b kinh, ting ng߶i cng lc cng r hn : "Ъn b sng dzi", ting chng bo nhau, tip theo l ting lm bm d߾i n߾c. Ti bit l bn gic ang bt u vt qua kinh. Ly li bnh tnh v bit rng n lc ti phi tr mi th cho thng By. Tay ti gh vo c sng h߾ng v ph gic, rng cn chc mi, ti t t bp c. Nhng,... ti dng li, ni kh tm ca ti trong giy pht ny l ni kh tm chung cu tt c nhng ng߶i lnh Cng Ha min Nam, lun lun c mt khonh khc do d tr߾c khi bn, v bit chc rng bn ng߶i bn kia cng mt mu da, mt ging mu. Nhng cng bit chc rng mu da ch l ci v bn ngoi che du ci ging mu b nhim trng bn trong. V cng bit chc i ph߽ng khng bao gi c nhng giy pht do d nh vy. Ci bi thm ca cuc chin, ci lun l ca tnh ng߶i, nhng y chnh l s i u gia con ng߶i v loi th, loi th in mang dng ng߶i. S yu th ca loi ng߶i c tim c, tr߾c ci hung hng ca loi th mt tr khn. V ri hnh nh ca thng By chm su d߾i lng kinh m no, mu ca thng By tung te v߽ng vi trn sn tu, vt tch vn cn nh nhc ti hy qyn i ci tnh ng߶i bc trng nh vi . Ti nghin rmg, bp c, mt trng M.16 n nh pho rang x tan mn m, tng lot n bay ti ghim vo xc qun th, l gic go tht ln gi nhau i i vang vng c mt gc tri. My thng bn ti ang ng ngon nghe ting sng n u ngi dy, chy li cy M.16 trn mui tu n n tip vo h߾ng ti ang bn. Cht, d߾i mt n߾c en thui ca mn m, ti thy hai ci u l nh cao thp ang tin v h߾ng chng ti theo ging n߾c chy xit. Nhng tri lu n MK.# lin c qung xung n߾c. Ting n nghe bnh bnh lm rung chuyn c thn tu. Bng, c ting st sot bn hong tu pha d߾i mt n߾c, ti chy ti ci xung coi, th; mt thng gic ang vi tay tm cch leo ln tu, trong bng m l m ti nhn thy ming n ngm mt vt di v en, c l l con dao gm. a sng vo u n ti n c, mt tin ku "cch" sng khng no, th ra ht n hi no m ti khng hay, nhanh tr ti l lng a sng ln cao ging tht mnh bng sng vo u no, n h ln mt ting, bung hai tay, rt xung n߾c ri chm xung lng kinh Vnh bit. Ti tin chc lc bn kia th gii, thng By ang v tay reo h qun ta chin thng....

Sng hm sau kim sot chin tr߶ng, chng ti m c m߶i bn xc gic trn b kinh, cn chm d߾i lng kinh bao nhiu th khng bit, mt s khc qu hong ht ling sng ng li ri b chy tn lon thot thn. Nhn xc gic nm , chc thng By ang mm c߶i ni chn sui v ti tr c mi th cho n ri...

* * * * *

Hm a xc By v Si Gn, ti c lnh nhim v em tt c c ca thng By v cho gia nh n.Trong c mt tm hnh m By chp chung vi Loan ng߶i yu ca n trong ln v php cui cng cch hai thng. Tm hnh c lng trong khung king nh treo trn t߶ng trong phng li, m mi ln ngi li tu thng By c ngm ngha hnh dng ng߶i yu ca n m n qun nhn pha tr߾c, c ln sut ng vo chic ghe nh ca dn chng ch y thc la.

Mt tun l tr߾c khi n cht, trong mt bui chiu m , gi thi hiu hiu t pha ng rung xa xa ti. Hai thng ngi d߾i gc cy xoi bng mt, n tm s vi ti l khi c v ln na, n s ng c߾i Loan vo ma Giang sinh ti (nm 1972). Gp Loan ti trao li cho nng tm hnh v cng khng qun nhc li li ni v nh ca thng By, ri ti vi v quay mt i v khng can m ng nhn i ging l ang ln di xung hai g m ca nng.

Hm a xc Thng By ra ngha trang qun i, ni an ngh cui cng ca i n. Loan t mnh qun ln u mt mnh khn tang nh ng߶i ga ph tang chng, i mt nng sng hp nh khng m ra ni na. T u n cui m tang, Loan nh ng߶i mt hn chn b߾c i khng vng, m thm lng l nh mt bng ma, ai hi g cng khng ni. Ъn lc h huyt nng l ng߶i u tin o ln khc, trong tay nhng nm t, nhng bng hu c nng ling xung huyt, gi t ng߶i yu du.

Gp thn ph v thn mu ca By, vi n߾c mt m a hai ng b c bt ly tay ti v t lng cm n. Ti cng khng dn c ni lng xc ng tr li trong ting nghn ngo t qung. Tha...hai... bc, s ra i ca By l mt iu mt mt ln cho tt c chng ta. Hai bc mt i mt ng߶i con yu qu, chng chu mt i mt ng߶i bn thn yu, t n߾c mt i mt tay sng ngn cn qun th. V s ra i s c T Quc mun i ghi n, Cn ring chu, th v cng tic th߽ng mt ng߶i bn, tng chia x vi chu rt nhiu bun vui trong i lnh. V sau ht chu khng bit ni g hn, l nguyn xin h߽ng hn By tr gip cho tt c anh em Giang on, c gp mi s yn lnh trong nhng ngy thng him nguy trn con kinh ... nh ... mnh ... ny.


Nguyn Quang Thnh

Hi i Hu /Hi Qun/VNCH Oklahoma City/OK/97.































































































































S c gi gh thm: