Tr߶ng Sa, o chuynh chong

Bi ca Phan Lc Tip
v th ca T Thy Yn

Nm 1963 xung tu HQ 09, K Ho. HQ 09 lc y l con tu ti tn nht , mi nht ca Hi Qun Vit Nam. Tu v t M v. V tu sn mi tinh. Sn tu nh xi bng lng. Phng khch cng l phng n s quan, ba mt t߶ng lt vn c vn nhn bng, treo cc huy hiu ca cc chin hm, cc cn c m con tu trn ߶ng t b bn pha ng Hoa K i gn nh quanh n߾c M, vt i d߽ng to ln nht l Thi Bnh D߽ng v Vit Nam. Phn trn cn li c cng mn chng xp lp . Bn trong lp vi mn l mt dn m thanh c du kn, pht ra bi ht m m, mang m h߷ng ca mt vng qu mo ca n߾c M xa xi.

V hm tr߷ng lc y l Hi Qun i y Nguyn Xun Sn. Khi ti trnh din tn o, sau khi hi l lch ca ti, ng ni:..." Tu M v, c coi l tt nht. Thy th on hay nht. Ci ng. Nhng cc ng cn tr, cc ng cn hc hi nhiu. Nh cc s quan n anh ch li cho. Ti ch bit tng qut, qun nhiu ri.." Ti khng ng ng li ni nh th, nhng li phc ng v s ngay thng v d th߽ng ny. Sau trong cc ba n, ng nhiu ln bc l:" Nu mai ny Hi Qun mnh c khu trc hm,ti ao ߾c c lm hm ph..."

Chuyn cng tc u tin ca ti lc y l theo tu i dng bia ti qun o Tr߶ng Sa ( Spratly). Tr߶ng Sa l mt qun o, c coi nh nhng ngn ni ngm nm ngang mt n߾c, cch u gia cc quc gia trong vng Bin ng, gm Vit Nam, M Lai v Phi Lut Tn. Dy ni ngm ny n di ln pha Bc l qun o Hong Sa. Khi thy triu ln xung, nhiu bi san h, lc thy, lc khng, l ni kinh hong ca cc nh hng hi. c nhng xc tu b mnh li cc bi san h ny. V th, Hm Tr߷ng rt thn trng nhc nh, ghi trn s lnh rt chi ly:" Thy chim bay, thy n߾c bin i mu phi bo cho Hm Tr߷ng ngay." Ngoi im phng nh theo tc tu, ng bt cc s quan mi ra tr߶ng nh ti ti phi thc tp v lm v tr thin vn sng v tra. Hu nh mi ng߶i u "bt" mt tri t thin nh xung chn tri qu d. Ring ti cn th, nhn nh mt tri c lo nho, " ly tp", ghi li, v ra, to to nh ci bt. To ca ng߶i khc th nh x Nhng ngc li, khi sng gi t cp ba tr ln, a s anh em u mt xanh, nht nht, ti vn nh khng. chng phi ti cn g, m nh vo bn cht c th c th. Con tu chm ln sng , sng o ln c i ch huy, ti vn im nhin ng cnh la bn. i khi sng nh ߾t c mt, my anh li tu v li v nn o, ti vn vn thnh tu ng ra ngoi bin rng . Sau khi ri phin hi hnh, a s bn b c c qun o vo nm trong gi߶ng. Anh H s ho u v dn cm cho ti c phn thnh son hn v cc ng khc b cm ht..." Ti n nh khng, v li thy mau i hn lc tri yn b lng. V bin sng, tu lc lm mnh mau i. Tri khi y c my, ma nn mt, ng rt s߾ng.

Khi tu mt nh n Vng Tu, cng l lc "ca i d߽ng" m rng. Sng to hn nhi i lc con tu nh chm su xung vc , v ton thn tu nh rn ln, vn mnh ku rng rc. i lc tu nh i trn nh ni, chnh vnh l ngn mt t sng, ri t hng xung vo mt h su, l bng sng. Ca tu ng kn, v ton phng tai i li kim sot mi u gi. Hm tr߷ng lc y th߶ng ln phng hnh qun (CIC: Combat Information Center). ng cho m radar canh chng. ng ln i ch huy, thy ti , ng c߶i: "kh".

Hm sau tri bng m tr li. Mn nh radar m ti a tm quan st, mt bin hin ra trng khng, ch thy lm tm cc im hi m nh li ti hin ra ri li mt. Nhng theo lch trnh v trn hi l, tu ch cn cch Tr߶ng Sa 40 hi l m thi. Hm tr߷ng cho chy sonar, my o su. Mt m thanh pht i "tng" v hi m li "tinh". Khong cch hi m mi lc mt ngn. V su ca bin cng nng dn. Hm tr߷ng li ra lnh:" Phi quan st tht cn thn. Khi nhn thy vt g phi bo co ngay, nht l khi thy mu n߾c bin i mu t xanh thm sang mu l chui non..." ng bo ti:" ng vn hay ch tt, nh ghi li cn thn vo nht k hi hnh." Ngoi ci hin tng vt l, ti cn ghi thm i cm ngh ca mnh nh:" thy bin ln qu m s" hay "c i ra bin mi thy th߽ng t". ng c v li khen "Hay".

Khi cn cch o 10 hi l, mt bin mnh mng d߾i nng chi chang, ch thy mt m my en hin ra tr߾c mt. Cng ti gn m my y cng r trn mn nh radar, nhng vi mt nhn khng thy t u c. Tu gim tc dn dn, v quan st k. m my y l "m my chim". Chim qu nhiu, nu u c d߾i t th khng ch, nn chng bay ln chao chc ri li x xung u. Tr߶ng Sa l mt ming ni la ngui, trn ngp phn chim. Mt mi hi nng bc ln, ta hi nng. Xung quanh l mt vng san h rng hng my hi l. N߾c trong vt.

Cc bia ch quyn c Hi Qun Cng Xng lm sn, chia ra tng khc mt. Tr߾c khi a ln tu, th Hi Qun Cng X߷ng buc cht mi khc bia vo mt ci phao ni ln, khng th no chm hay xt ra c. By gi nhn vin chin hm ly cn trc h xung n߾c v y vo b. phn n߾c kh su, y bia i l lng, nhng khi ti gn st o, san h lm chm, bia chm san h, g ra c tht vt v. Lc y, ti mi nhn ra rng nh n߾c bin y trong hn n߾c bin b nhiu lm. nh nng mt tri chiu xung, ng nh. Nhng n c mu sc sc s, k v bi qua, bi li. Thm ch chng cn nhn nh bi vo gia hai chn mnh tht nhiu v tht p, p qu.

Mang bia ln b nh th cn d. Mang xi mng ln b, kh hn. V xi mng ߾t l ht x Nhng vic ti khng phi l Vic ca ti nh nh Hm Tr߷ng Sn ch th:" ng vn hay ch tt, ghi chp tt c cc chi tit bo co cho b Quc Phng..." Do , ngoi vic o, phng chng bng b߾c chn i, ti cn ghi chp cc chi tit lin h. o c cu to bng san h cng. Gia o su, lm lng ch Chung quanh o lp san h vun ln cao hn nh mt vng thnh, cao 1 th߾c. Gia cc hc san h c mt th c to nh ci cng. Cc c y b chim hi u chui vo, c xp xung, m p ly thn chim, lm thnh ci t rt kn o. V th, ton o la lit nhng t chim. bao gi cng c mt con chim ang nm. Ta ti, chim ch b߾c i, c xua tay chim ch bay i ri x xung i li nh g. mi t chim c , 5,7 ci trng, to hn trng g. Ta ly ti ra, ch ngi mt ch, qu tay nht chung quanh y mt ti. Cng v th, buc i phi lch ko p vo trng. Bn nhng b߾c chn i, trn u ta l mt vng chim bay theo ku lc chc, nh mun i li trng ca n. Chim rt dn. Ch qu tay l c th chm vo chim trn u, chim quanh ta, chim d߾i t. Ho u v ca tu em theo mt s thng ng trng. Khi em xung ca n, chim cng bay theo nh mt ci tn, en c ku inh i. Trng p ra, ging trng g, nhng c mi tanh tanh. Cc tny th luc ln n. n chn ri b vo t lnh em v lm qu cho thn nhn.

Tr߶ng Sa ( Spratly) l hn o to nht ti qun o ny. Cc hn quanh , ri rc my chc hi l, tu u gh li v c ng߶i ln thm. Ti lc tr߾c c min lo v dng bia, v c phn b i li ghi chp. Bi vy, cc ng߶i khc li tu, Hm tr߷ng li nhn ti v li phn:" ng ch cn ai". Ghi th ghi chi cho tit, ri cn vit li na ch". Thnh th, tt c cc hn o nh to, nu cn ln l ti phi i. C hn b nh xu, vi chiu di nm ba chc th߾c. Bi ct thoai thoi. Ngoi m n߾c c ci phao tri rt, mc cn. Mt mnh g tri lt l. Mt mnh l߾i v߾ng vo cc . Pha trong mt s cy d chm u vo nha c mt ci hm xi mng xp. C l khi xa l mt n bt no . Ti i giy ng, cm ci gy thong th i. Ly ci gy ci ci ci mai mc kh. Lt cc cc nh nm trn li i, v ti thy mt u n 12ly7. Ti cm u n v. Хu n mo, nn cui u n khng cn nhn ra dng ch ni sn xut.

Trong cc o ca qun o ny, nu ti khng lm, th c hn Itu Aba l c cy c xanh tt v c ng߶i . Tu HQVNCH gh li. Trn o h nh n hiu ra, i ni rng: Ha u xa b 5 hi ly. y l lnh th ca Trung Hoa Dn Quc.

Tu th neo. H ghe my, sau li cm quc k Vit Nam. Hm Tr߷ng v phi on ln o. mt phi on cha o n i. Chung quanh o l cc n v phng th rt nghim nht sng ng cha ra. Qua cuc tip xc mi hay y l mt n v ca qun i Trung Hoa Quc Gia, d߾i thi Tng Thng T߷ng Gii Thch. Khi lc a mt vo tay cng sn Tu, mt n v Trung Hoa Quc Gia tri git ra y v t hp li t nm 1949 n na Trn o c nh ca, ging n߾c. o kh rng 1km2, c mt cu tu nh. H n tip nim n, nhng cng rt quyt lit.

Sau ln cng tc y, tr li Sign, ngoi vic phi son li bo co cho Hm Tr߷ng ng trnh B T Lnh v chuyn ln B Quc Phng. Ti cn vit mt bi kh di v chuyn i ny, v tip theo mt s bi vit khc d߾i dng mt l th nh. Ti vit v o Th Chu, hn Sn Ri. Cc bi y c ng trn bo L߾t Sng v c trn i qun i nhiu ln. Ti vn c mt ߾c ao vit v cc hn o dc theo b bin Vit Nam, t c lao Chm Nng, n cc hn o khc vng Ph Quc, cha vit c th" tan hng".

Mt ng߶i bn vn ngh, T Thu Yn, mt hm gp ti ti cc Tm L Chin c ni:" c cc bi ca ng, ti thy Hi qun cc ng c nhiu ci hay v cng nhiu th cc nhc, ch khng nh ti ti thy cc ng mc trng tinh i chi vi .." Ti c߶i v ni i :" B Binh cc ng khi ht phin gc l ng thng cng. Khi i c n l n c. Khi (xin li) i cu l i cu c... Cn ti ny, khi ht phin hi hnh, tu chy ngc sng, lc l ht ng, khng i ra l qu ri. i i c khi cn khng xong, v tu lc qu, mt tay vn thnh tu, cn mi mt tay cm....c.. Cn n, khi tu lc, c khi nh bp cho c tu nhn lun. V tu lc qu, n߾c ln du v ni tri qua tri li " trn bp". Bn ti ch c߶i. V ni:" Tuy th, hm no ng thu xp cho ti ln tu mt chuyn".

Li yu cu y ti nh m Nm 1970, sau khi M v, ti lm hm ph HQ 504, chic Qui Nhn, ti mi i y ( sau ny l Thiu T) inh Thnh Tin, tc thi s T Thu Yn, tr߷ng phng vn ngh Cc Tm L Chin... ln tu n cm vi ti. Hm Tr߷ng v cc s quan khc khng c tu. Ti bo nh bp lm cm khch mi bn. Tu u st cu Nguyn Hu. ng hn, bn ti ti. Lnh gc hm kiu vo bo. Ti ra n ti ngay hm kiu. Cu dc, ti ni:" Mi bn ln tu". Bn ti v b߾c ln hm kiu th anh thy th gc hm kiu thi ci cho. Ti v c anh H S Quan trc gi tay cho. Ng߾c u ln thy th, bn ti cho li v ng xng khng b߾c na. i mt cht, bn ti ni:" ng b tay cho xung, ti mi i ln c ch".Ti c߶i:" Bn c b߾c ln..." Ti ni, bt tay nhau ti ni:" Nghi l ca Hi Qun l ton dn cho khch t khi khch b߾c chn ln hm kiu, ch cho n khi khch ln n sn tu, ton dn cho mi b tay xung. ng bn c߶i:" Cc ng nghi l n s..."

Ba n ch c ti v bn. Phng khch rng c my lnh, tri thm, gh bnh da, loi ln c nhng hng inh ng xung quanh. B gh bnh ny, anh em thy th khi cp cnh mt tu ln, b trng t i Chin Th Hai , dng cho phng khch cp t߾ng, c mt chief M OK c em i, sau khi Chief c i my chai bia. Vo phng lnh, thy anh lnh mc tiu l em n߾c lnh ra,bn ti li ni:" Hi qun sng hch tht...". Ti ch c߶i v tip:" C i tu mi bit ng i" Sau ba n. Ti a bn ln sn li, t nhn xung sn t Bn ti ni:" Ch ! Ngt tm mt. Tu ny cha c bao nhiu ng߶i cu?"Ti ni:" Tu ny t mi ra li di 110m (328 b), rng 15m (50 b), nhn vin c thy 120 ng߶ Nhng tu cn c phng ng sau li cho trn 100 nhn vin qu giang, vi y gi߶ng vi. Nu ch chin c c 100 GMC, nu trn mi GMC ch 1 xe Jeep th hai trm chic tt c. Tu ny i Cao Min, n ng bo t bn v, nhn v cp dun bn . Khng phi lo u g cho h, tu ch trn 1.000 , thoi mi trn sn chin xa, v c tt c 30 nh cu ri rc cc hnh lang phng ng...

Sau cuc thm ving ny, bn ti thi s T Thu Yn mi ln gp ti li nhc:" Nh nh. Khi no c tu i Tr߶ng Sa, nh dn xp cho ti ny thp tng. S c mt phi on bo ch Tm L Chin i the S c mt lot bi ( bit u, bn ti c߶i) vit v Hi Qun ca cc ng. M nh cho i loi tu Qui Nhn nh, cho n chc bng."

t lu sau, ti c lnh " Trnh din Vn Phng T Lnh Hi Qun. L do cho bit sau." Ti c i v lm Tr߷ng Phng Tm L Chin. Ti y ti th߶ng c nhim v lin lc qua li Cc Tm L Chin, vi bo ch, nn li th߶ng gp T Thu Yn. V bn ti li nhc. Mt chuyn tu i Tr߶ng Sa nh th߶ng l tip t, v a nhn vin hon chuyn n o v ri o. Tt nhin l ti dn xp mt phi on bo ch Tm L Chin i, do Thiu T inh Thnh Tin , tr߷ng phng Vn Ngh cm Lc bn sa son ln ߶ng, ti c gi qua v nhc:" Hy em theo t thc n kh. Nht l sa son tinh thn cho vng. Hy tm qun bi Hoa Bin ca Anh Thy i. Lc bin m, nng p mi c "hoa bin". Lc tri sng gi, n khc lm lm..." Bn ti li c߶i :" ng c do hoi:" M d th no cc ng Hi Qun chu c , b ti lp g...?"

Khi tu xong cng tc, v bn, ti c gi qua hi xem sao v c nhc." Sao cha thy ai vit g v chuyn cng tc ny c v..? T Thu Yn ni:" Vit ci m g c. Tu i trn sng Sign th ti ny cn ng trn boong tu nhn sng Sign t u tu qua sau li. Gi hiu hiu, cng hay. Khi ti Nh B, tu chy nhanh hn, ngi ci mi gas-oil ti ny mun ma, v ch mun i nm v nm lun. V t , con tu khng l ca cc ng c chm ln, c lc nh trn nh nu, c lc rp xung ci rm, ku rng rc. Ti ti s qu, hi my S Quan Hi Qun xem c chuyn g khng. H bo sng gi nh th l th߶ng. My ngy sau cn khip hn. Tu ng kn ca, ti ny nm bp trong phng, ma ra c sn, u cn thy tri t u m vit..." Ti ch c߶i. T Thu Yn li ni:" C i trn tu mi thy ci mnh mng n gh khip ca bin tri, mi thy ci nh b, v nghi ca khip ph sinh. C i tng b߾c ht hng, mi thy thm t qu. Qu lc y, ti ny mi thy mun i cu cng nh ch.. Nhng khi tu gh o ti ny nho ln t ngay. Khip con tu qu sc. trn o n߾ng kh c n, nhn my cy d x xc vt v tr߾c gi, qu l ci cnh hoang vu rt l ca bin tr M ng i, nhn li con tu m ngn. V cn phi bm vo m v t lin na ch ng... V, ng i, bin lng. m nhn sao nh c c tri. Ni mnh mng nh qunh li. Ton thn mnh ni gai. "

Nghe bn ni th, ti v thy th߽ng v va bun. Mt phi on bo ch ra i, m chng ghi li c g tht ung. Nhng sau , ti c c bi Tr߶ng Sa Hnh ca T Thy Yn vit v chuyn i ny. Bi th di 64 cu. Ti c m rn tc gy. Quan ci nhn ln u vi o, vi ci mnh mng v tn ca bin tri ca thi s qu l hng v. Ti mng lm. Ti cho rng tt c cc tc phm my chc nm ca VNCH, cha c tc phm no lt t c ci hng trng ca thin nhin nh T Thu Yn vit. Cha ai "thy" c ci s hi n lnh mnh nh ng th V tt nhin, trn l tt c, l nt sng trong c n m i hi y ngh lc, y gian kh ca thy th HQVN .

Sng thin c khc bin tang ch
Hu hn no khng ti nh nhoi.

Thi hy xem mnh ng trn hc ca Tr߶ng Sa m tri theo vi tm trng ca T Thu Yn vi Tr߶ng Sa Hnh.

Phan Lc Tip

Nhng Ng߶i Ti Gp. . .

Trung Sa Hnh

Toujours il y eut cette clameur,
toujours il y eut cette fureur..
Saint John Perse

Tr߶ng Sa! Tr߶ng Sa! o chuynh chong!
Thm thm su vy trng bn b.
Lnh th m߽i ng߶i l sng n߾c,
m nm cn t߷ng o tri i.

Ma ng Bc gi min man thi
Khin c lng ta cng rch ta.
Ta hi han, h,Hiu Qunh ln
M Hiu Qunh ln vn lm ng.

o hoang,vng c hn ma qu.
Tho mc thi nguyn thy l tn
Mi ngy mi p xanh rn lnh
Ln xc thn ng߶i mi ng yn

Bn trm hi l nh khng ti.
Ta khc c߶i nh t bo hnh,
Dp gin vc khm lng nhn nhc,
߶ng thn th l, c i nhanh.

Sng thin c khc , bin tang ch.
Hu hn no khng ti nh nhoi?
Tic ta chng c bao nhiu l
Nn t߷ng trng d߽ng khc trng tri.

Ma gi xoay chiu, gi khc lit,
Bi ng l mt, bi Ty bi.
m cy bt gc ch tan xc,
C hi ra i chng chn ni?

Trong ln n߾c vnh xanh l mng
Nhng cm rong ng bp bnh
Nh nhng tng bun lay ng mi
D߾i hn ta tch mch long lanh.

Mt tri chiu r rng rng bin.
Vng khi chim en thng tht qun,
Kinh ng t tri nh chy o.
Ta nghe chng phng khp chu thn.

Ta ngi bn ng la man r,
Hong tc ru, ch chn ming mi,
Nghe cy da ngt gi trng dip
Sut kip au di ni t ti.

Ch em hy ht, ht tht ln
Nhng iu vui, bt k iu no
Cho m ba cm chiu vin x,
Cho mi u ta ch ci su.

Ai ht trong lng ta mi lc
Nh ng߶i b bc t canh khuya
X toang tng mnh i t ing
M gi cng my, thm th.

Ta ni vi tng tinh t mt,
Hng m tt c chuyn trong lng.
Bi ln tinh thc, m u sng.
Ta thy u ta cng sng trng.

Фt lin, ta gi, nghe ta khng?
Чp hong V Bin, tn hiu trng.
M. M gim ta khong cch c.
Con chim ng gic go c n.

Ngy, Ngy trng chi chang nh gia.
Vng sng vang lng iu ma in.
Mi tc su nung tng si
Ku dn nh ting nt hoa nin.

i l cy gy ven bi sp,
R bung cn gng cuc tn sinh,
Gng t߽i cho n ngy tri ng
Hay n ngy b ti to xanh

San h mc ta thm cnh nhnh.
Nhng ni nim kia cng mn khai.
Thi gian kt mc u tch,
Ta ly lm bia t߷ng nim Ng߶i.

3-74

T Thy Yn































































































































S c gi gh thm: